Kim loại 2D lọt Top 10 thành tựu khoa học năm 2025

25/02/2026 09:47
DNTH: Một thành tựu mang tính bước ngoặt của các nhà khoa học Trung Quốc trong lĩnh vực vật lý vừa được tạp chí Physics World vinh danh trong danh sách “Top 10 đột phá vật lý của năm 2025”.
Thành tựu này liên quan đến việc chế tạo thành công kim loại hai chiều đầu tiên của Trung Quốc, một bước tiến từng được giới khoa học đánh giá là gần như không thể thực hiện.
 

Công trình do nhóm nghiên cứu thuộc Viện Vật lý, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc dẫn đầu và đã được công bố trên tạp chí Nature hồi tháng 3/2025.

Kim loại 2D lọt Top 10 thành tựu khoa học năm 2025 2
Ảnh minh họa

Bằng cách phát triển phương pháp chế tạo ở cấp độ nguyên tử, nhóm nghiên cứu của Trung Quốc đã tạo ra nhiều loại kim loại hai chiều (2D) khác nhau, bao gồm thiếc, chì, bismuth (một nguyên tố hóa học có ký hiệu Bi và nguyên tố thứ 83 trong bảng tuần hoàn hóa học) hay indium (một nguyên tố hóa học với ký hiệu In và nguyên tố thứ 49 trong bảng tuần hoàn hóa học).

Theo ông Trương Quảng Vũ, nhà khoa học chủ chốt của nhóm nghiên cứu, độ dày của các kim loại hai chiều này chỉ bằng khoảng 1/1.000.000 độ dày của một tờ giấy A4 và 1/200.000 đường kính sợi tóc người. Ông cũng lưu ý việc tạo ra kim loại hai chiều được coi là thách thức đặc biệt lớn do các liên kết giữa các nguyên tử kim loại rất mạnh theo mọi hướng.

 Kể từ khi vật liệu graphene đơn lớp (một tấm vật liệu siêu mỏng chỉ dày một lớp nguyên tử carbon) được phát hiện năm 2004, các vật liệu hai chiều (2D) đã làm thay đổi căn bản nhận thức của con người về vật chất, đồng thời thúc đẩy những bước tiến lớn trong vật lý chất ngưng tụ và khoa học vật liệu. Trong hai thập kỷ qua, các nhóm vật liệu 2D đã phát triển nhanh chóng với hàng trăm vật liệu có thể chế tạo trong phòng thí nghiệm và gần 2.000 vật liệu mới được chứng minh bằng tính toán khoa học mà chưa hoặc chưa thể chế tạo thành công trong thực tế.
 

Theo các nhà khoa học, kim loại 2D có tiềm năng mở ra giai đoạn phát triển công nghệ mới với nhiều ứng dụng đột phá trong các lĩnh vực như transistor (bóng bán dẫn) siêu nhỏ tiêu thụ điện năng thấp, thiết bị tần số cao hay màn hình trong suốt. Ngoài ra, kim loại 2D cũng giúp mở ra khả năng chế tạo các cảm biến siêu nhạy giúp phát hiện những chất độc nồng độ rất nhỏ mà con người không thể nhận biết hoặc không thể cảm nhận được, cũng như chế tạo chất xúc tác hóa học hiệu quả cao giúp tăng tốc phản ứng hóa học một cách tối ưu, tiết kiệm năng lượng và nguyên liệu.

Physics World là tạp chí hàng đầu của Hội Vật lý Anh, hiệp hội nghề nghiệp và học tập trong lĩnh vực vật lý tại  Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland. Danh sách “Top 10 đột phá vật lý hằng năm” của tạp chí này được giới khoa học quốc tế đánh giá có uy tín cao, với các tiêu chí lựa chọn nghiêm ngặt về ý nghĩa khoa học, mức độ tiếp cận và làm chủ tri thức, sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực nghiệm, cũng như tầm ảnh hưởng trong cộng đồng vật lý toàn cầu.


Tin xem thêm

Trung Quốc làm điều 'không tưởng' hỗ trợ các nhà khoa học

Công nghệ
17/04/2026 09:42

Trung Quốc vừa kích hoạt cụm điện toán AI lớn nhất tại Trịnh Châu nhằm thúc đẩy nghiên cứu khoa học. Điều đặc biệt là toàn bộ hệ thống, từ chip đến phần mềm đều phát triể...

Lý do các nhà khoa học AI hàng đầu ồ ạt rời Mỹ, trở về Trung Quốc

Công nghệ
14/04/2026 10:36

Làn sóng kỹ sư và nhà khoa học trí tuệ nhân tạo gốc Hoa đang ồ ạt rời Thung lũng Silicon về nước do lương thưởng hấp dẫn và môi trường tại Mỹ ngày càng thù địch.

Apple sắp ra mắt thiết bị AI ‘thay đổi cuộc chơi’, đối thủ 'nín thở'

Công nghệ
14/04/2026 10:35

Thay vì tạo ra một thiết bị gây choáng ngợp, Apple muốn xây dựng một sản phẩm mà người dùng thực sự muốn dùng, thay đổi ‘cuộc chơi’ thị trường di động.

Smartphone giá rẻ trước nguy cơ 'tuyệt chủng'

Công nghệ
06/04/2026 15:56

Khủng hoảng giá chip nhớ đang đẩy chi phí sản xuất smartphone tăng vọt. Giới chuyên gia cảnh báo việc tăng giá bán lẻ là điều không thể tránh khỏi trong năm 2026, trong đ...

Thưởng 1 triệu USD cho sản phẩm AI của người Việt: Cuộc tìm kiếm bắt đầu

Công nghệ
06/04/2026 15:56

Các lập trình viên, sinh viên, nhà khoa học, kỹ sư, nhóm nghiên cứu/nhóm sáng lập, startup và doanh nghiệp công nghệ từ hôm nay có thể nộp hồ sơ tham gia Âu Lạc Grand Pri...

Người dùng xác nhận SIM chính chủ qua VNeID, đổi máy điện thoại sẽ phải sinh trắc học

Công nghệ
04/04/2026 10:29

Từ ngày 15/4, tất cả các thuê bao di động phát triển mới phải thực hiện xác thực thông tin thông qua sinh trắc học khuôn mặt, để hạn chế tối đa tình trạng sử dụng SIM khô...

Tên lửa Fajr-5 Iran ‘ngựa chiến thầm lặng’ thay đổi cuộc chơi xung đột Mỹ-Israel-Iran

Công nghệ
04/04/2026 10:26

Trong bối cảnh ngòi nổ xung đột Trung Đông năm 2026 đang rực cháy giữa bộ ba Iran, Mỹ và Israel, hệ thống pháo phản lực phóng loạt (MLRS) Fajr-5 Iran đã không còn là cái ...

iPhone gập: Apple ‘giăng bẫy’ và ‘đánh úp’ đối thủ?

Công nghệ
01/04/2026 16:15

Apple trì hoãn iPhone gập quá lâu, nhưng chính sự chậm rãi ấy lại trở thành chiến lược buộc đối thủ lớn nhất phải chạy theo.

10 ‘người hùng thầm lặng’ của Apple

Công nghệ
01/04/2026 16:14

Ai cũng nhớ những cái tên huyền thoại của Apple, nhưng đây là những người đã góp phần làm nên lịch sử theo cách ít được nhắc tới hơn.