Cà phê hiện là một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Lào, mang lại nguồn thu hơn 200 triệu USD mỗi năm và đóng vai trò quan trọng trong việc tạo sinh kế cho người dân nông thôn. Việc ứng dụng công nghệ rang bằng hydro được kỳ vọng sẽ giúp ngành cà phê nước này gia tăng giá trị, mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường cao cấp và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về phát triển bền vững.

Nhà máy đặt tại tỉnh Champasak, được triển khai thông qua sự hợp tác giữa một doanh nghiệp Nhật Bản do ông Ryutaro Nishio dẫn dắt, các nhà sản xuất cà phê địa phương và Chính phủ Lào. Trong đó, phía Chính phủ đóng vai trò hỗ trợ chính sách và tạo điều kiện thuận lợi nhằm khuyến khích đầu tư vào chế biến sâu và sản xuất xanh.

Cơ sở thí điểm bắt đầu hoạt động từ năm ngoái, sử dụng nhiên liệu hydro để rang cà phê ở nhiệt độ khoảng 200 độ C. Công nghệ này giúp giữ được hương thơm và đặc tính tự nhiên của hạt cà phê, đồng thời không phát thải khí CO₂, khác biệt hoàn toàn so với phương pháp rang truyền thống sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Lợi thế lớn của Lào nằm ở nguồn thủy điện dồi dào, cho phép sản xuất hydro với chi phí thấp hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực. Nhờ đó, nhà máy có thể duy trì chất lượng sản phẩm cao, đảm bảo tính cạnh tranh về giá, đồng thời đáp ứng các tiêu chí về bảo vệ môi trường.

Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, Lào đang triển khai xây dựng một nhà máy quy mô lớn hơn với công suất dự kiến đạt 5.000 tấn mỗi năm, dự kiến đi vào vận hành thương mại từ năm 2027. Mục tiêu của dự án là đưa cà phê rang bằng hydro trở thành một sản phẩm đặc trưng mới của Lào trên thị trường quốc tế.

Theo ông Ryutaro Nishio, dự án không chỉ giúp nâng tầm chất lượng cà phê Lào mà còn góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia gắn với đổi mới công nghệ và phát triển bền vững. Nhãn hiệu “cà phê sạch 100%” được kỳ vọng sẽ thu hút nhóm người tiêu dùng cao cấp trên toàn cầu, đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân thông qua việc tiếp cận các thị trường có giá trị cao hơn.

Trong những năm gần đây, Chính phủ Lào cùng các đối tác phát triển đã liên tục đầu tư nâng cao chất lượng sản xuất, chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ cà phê. Bên cạnh vùng trồng cà phê trọng điểm như cao nguyên Bolaven, cây cà phê hiện cũng được phát triển tại nhiều tỉnh phía Bắc như Phongsaly, Huaphan và Xiengkhouang, với những tín hiệu tích cực từ thị trường.

Việc tiên phong ứng dụng công nghệ rang cà phê bằng hydro cho thấy ngành cà phê Lào đang từng bước chuyển dịch từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang phát triển sản phẩm giá trị cao, bền vững và có khả năng cạnh tranh lâu dài trên thị trường quốc tế.