Công chức Thuế TP Hà Nội hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang phương pháp kê khai.

Giải đáp trực diện từ cơ quan thuế

Theo Luật Quản lý thuế, kể từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn áp dụng hình thức thuế khoán mà chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế. Đáng chú ý, ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm. Điều này đồng nghĩa, chỉ những hộ có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm mới phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Chính sách mới được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý thuế đối với khu vực kinh tế hộ, vốn lâu nay được xem là “vùng trũng” về minh bạch hóa sổ sách và doanh thu. Khi thực hiện kê khai điện tử, hộ kinh doanh phải ghi nhận đầy đủ doanh thu phát sinh, sử dụng hóa đơn điện tử và từng bước tiếp cận phương thức quản lý hiện đại, tiệm cận mô hình DN siêu nhỏ.

Sau hơn nửa tháng triển khai, thực tế cho thấy không ít hộ kinh doanh, đặc biệt là các chủ hộ lớn tuổi, vẫn loay hoay với việc kê khai, lập sổ sách, sử dụng phần mềm, hóa đơn điện tử hay thao tác trên ứng dụng thuế. Từ việc xác định doanh thu tính thuế, chi phí hợp lệ, cho tới nghĩa vụ thuế khi bán hàng online, bán hàng qua sàn thương mại điện tử… đều là những nội dung mới mẻ. Nhiều thắc mắc liên quan đến phí vận chuyển, chiết khấu tích điểm, chi phí nền tảng, phần mềm bán hàng hay việc khấu trừ thuế trên sàn thương mại điện tử đã được đặt ra trong các buổi đối thoại, tập huấn giữa cơ quan thuế, chuyên gia và cộng đồng hộ kinh doanh.

Tại hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?” tổ chức tại TP Hồ Chí Minh, đại diện Cục Thuế đã trực tiếp hướng dẫn, giải thích chính sách mới cho hơn 500 hộ và cá nhân kinh doanh. Liên quan đến trường hợp cá nhân kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Trưởng ban Chính sách (Cục Thuế) cho biết, theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh thuộc diện này áp dụng thuế suất 17% trên thu nhập tính thuế. Một trong những băn khoăn lớn của hộ kinh doanh là việc ghi chép sổ sách. Theo bà Lê Thị Chinh, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), Thông tư 152/2025/TT-BTC đã thiết kế chế độ kế toán cho hộ kinh doanh theo hướng đơn giản, dễ thực hiện. Cụ thể, hộ nộp thuế VAT và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu chỉ phải sử dụng một loại sổ là Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ. Trong khi đó, hộ nộp thuế VAT theo tỷ lệ trên doanh thu và thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế sẽ sử dụng bốn loại sổ, gồm: sổ doanh thu; sổ chi tiết doanh thu, chi phí; sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa; và sổ chi tiết tiền. Theo ngành Thuế, việc chuẩn hóa sổ sách không chỉ phục vụ nghĩa vụ thuế mà còn giúp hộ kinh doanh kiểm soát hoạt động, dòng tiền và hiệu quả kinh doanh tốt hơn.

Từ thuế khoán sang thuế kê khai không chỉ là thay đổi phương thức nộp thuế, mà là bước chuyển về tư duy quản lý và cách thức kinh doanh. Khi doanh thu, chi phí được ghi nhận đầy đủ, hoạt động minh bạch hơn, hộ kinh doanh sẽ có nền tảng để tiếp cận vốn, mở rộng quy mô và từng bước chuyên nghiệp hóa. Con đường chuyển đổi chắc chắn không tránh khỏi những va vấp ban đầu. Nhưng với lộ trình đồng hành, hỗ trợ xuyên suốt từ cơ quan thuế, cùng sự chủ động thích ứng của hộ kinh doanh, thuế kê khai được kỳ vọng sẽ trở thành cú hích quan trọng để khu vực kinh tế hộ phát triển lành mạnh, bền vững và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế số.