Siết kỷ cương thương mại điện tử để bảo vệ thị trường số

18/12/2025 15:49
Thương mại điện tử bùng nổ mở ra động lực tăng trưởng mới cho kinh tế số Việt Nam, nhưng cũng kéo theo làn sóng hàng giả, hàng nhái, xâm phạm sở hữu trí tuệ. Siết kỷ cương quản lý, làm sạch môi trường kinh doanh trực tuyến đang trở thành yêu cầu cấp bách.
Siết kỷ cương thương mại điện tử để bảo vệ thị trường số
Ảnh minh họa.

Hàng giả “bám” không gian số

Thương mại điện tử (TMĐT) đang nổi lên như một trụ cột quan trọng của nền kinh tế số Việt Nam, góp phần mở rộng không gian thị trường, thúc đẩy tiêu dùng và tạo thêm động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển nhanh chóng là những thách thức ngày càng phức tạp trong công tác quản lý, đặc biệt là tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tràn lan trên các sàn TMĐT và mạng xã hội.

Thực tiễn cho thấy, các hành vi vi phạm trên môi trường TMĐT không chỉ gia tăng về số lượng mà còn tinh vi hơn về phương thức. Báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, trong năm 2025, lực lượng Quản lý thị trường đã tiến hành kiểm tra hơn 27.500 vụ việc, xử lý trên 23.400 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách gần 372 tỷ đồng. Những con số này phần nào phản ánh quy mô và mức độ nhức nhối của tình trạng gian lận thương mại hiện nay.

Đáng chú ý, các vi phạm chủ yếu vẫn tập trung vào kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm về giá và an toàn thực phẩm. Trong đó, môi trường TMĐT tiếp tục trở thành “điểm nóng”, đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý và kiểm soát thị trường.

Một trong những hình thức vi phạm nổi cộm hiện nay là hoạt động livestream bán hàng và quảng cáo trực tuyến thiếu kiểm soát. Các mặt hàng thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc và sản phẩm chăm sóc sức khỏe thường xuyên bị lợi dụng để tiêu thụ hàng kém chất lượng, gây nguy cơ trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Chỉ trong 11 tháng qua, nhiều vụ việc điển hình đã bị phát hiện. Tại TP Hồ Chí Minh, lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra một điểm kinh doanh rao bán đường cát trên mạng xã hội, phát hiện gần 2 tấn đường không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Tại Hà Nội, hơn 2.000 sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Hermes, Gucci, trị giá khoảng 20 tỷ đồng đã bị thu giữ; hay vụ việc liên quan đến Mailystyle với 126.000 sản phẩm không có hóa đơn, chứng từ, trị giá 20 tỷ đồng.

Điểm chung của các vụ việc này là việc lợi dụng nền tảng Facebook, TikTok và các hình thức livestream để tiếp cận người tiêu dùng; kho hàng phân tán, thường xuyên thay đổi địa điểm nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Không ít đối tượng còn sử dụng KOL, KOC để quảng cáo, thổi phồng công dụng, gắn mác “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “nhà làm”, “sạch 100%”, đánh vào tâm lý tin tưởng của người tiêu dùng.

Trách nhiệm không chỉ của lực lượng quản lý

Trước thực trạng đó, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường quản lý TMĐT một cách toàn diện, đồng bộ và quyết liệt hơn. Các lực lượng chức năng, trong đó nòng cốt là Quản lý thị trường, cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Công an, Hải quan, Y tế và chính quyền địa phương trong việc kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh trực tuyến.

Đặc biệt, trách nhiệm của các chủ sàn TMĐT và nền tảng mạng xã hội cần được xác định rõ ràng hơn. Việc kiểm soát nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, hóa đơn chứng từ phải trở thành yêu cầu bắt buộc; các gian hàng vi phạm cần bị gỡ bỏ kịp thời, không để kéo dài gây thiệt hại cho người tiêu dùng và làm méo mó môi trường kinh doanh.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh, chống hàng giả trên TMĐT phải được xác định là nhiệm vụ ưu tiên. Điều này đòi hỏi đẩy mạnh giám sát trên không gian mạng, tăng cường phối hợp đa ngành, đồng thời rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật để theo kịp thực tiễn phát triển nhanh của kinh tế số.

Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng và doanh nghiệp giữ vai trò không kém phần quan trọng. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư công nghệ chống giả, phối hợp với sàn TMĐT và cơ quan chức năng trong việc phát hiện, ngăn chặn vi phạm. Quan trọng hơn, chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu phải được coi là “lá chắn” bền vững trong môi trường cạnh tranh số.

Về phía người tiêu dùng, thói quen lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên hàng Việt Nam chất lượng cao trên các nền tảng số sẽ góp phần tạo sức ép thị trường, hạn chế “đất sống” của hàng giả, hàng nhái.

Ở góc nhìn dài hạn, phát triển TMĐT bền vững không chỉ dừng lại ở việc “siết” quản lý, mà cần song hành với các cơ chế khuyến khích kinh doanh chân chính. Việc thúc đẩy chương trình “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” trên nền tảng số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia TMĐT một cách bài bản, minh bạch sẽ tạo nền tảng lành mạnh cho thị trường.

Theo định hướng, năm 2026 được xác định là năm tiếp tục tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý thị trường. Lực lượng Quản lý thị trường sẽ triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh doanh trên môi trường TMĐT …

TMĐT chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững khi đi cùng một môi trường kinh doanh minh bạch, kỷ cương và an toàn. Siết chặt quản lý, nâng cao trách nhiệm của các nền tảng, doanh nghiệp và người tiêu dùng không chỉ là giải pháp tình thế, mà là điều kiện tiên quyết để bảo vệ thị trường số, bảo vệ quyền lợi người dân và giữ vững niềm tin vào nền kinh tế số Việt Nam.

phapluatxahoi.kinhtedothi.vn

Tin xem thêm

Chi trăm triệu thuê mặt bằng, chuỗi cà phê nhặt từng 50 ngàn đồng đến phi vụ triệu USD

Kinh tế
20/11/2026 09:33

Chi hàng trăm triệu đồng mỗi tháng thuê mặt bằng ở trung tâm phố lớn, không ít chuỗi cà phê chấp nhận thua lỗ để làm đẹp quy mô và chốt thương vụ chuyển nhượng hàng trăm ...

Giá xăng dầu hôm nay 20/11: Thế giới tăng, xăng trong nước về 19.000 đồng/lít

Kinh tế
20/11/2026 09:32

Giá xăng dầu hôm nay (20/11) trên thị trường quốc tế tăng nhẹ do những lo ngại về an ninh nguồn cung. Trong nước, giá xăng dầu được điều chỉnh giảm từ chiều qua, giá xăng...

Nông nghiệp công nghệ cao ở Lang Biang: Doanh thu đạt 4 tỷ/ha/năm

Kinh tế
17/11/2026 10:23

Nhờ có điện phục vụ hệ thống tưới tự động, cảm biến và nhà kính, nhiều nông hộ ở phường Lang Biang (Lâm Đồng) có điều kiện chuyển sang sản xuất nông nghiệp công nghệ cao....

Thủng đáy 1 năm, giá vàng bị cảnh báo một 'cú rũ bỏ' lịch sử

Kinh tế
17/11/2026 10:23

Giá vàng và nhiều loại hàng hóa, tài sản tài chính chịu sức ép lớn khi đồng USD tăng vọt, lợi suất trái phiếu Mỹ leo cao và giới đầu tư đặt cược Fed sẽ tăng lãi suất thêm...

Giảm giá điện, xăng dầu siêu rẻ: Lạm phát giảm ngay, phải tính đường dài

Kinh tế
17/11/2026 10:21

Việc giảm giá điện, xăng dầu không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa th...

Nhà thuốc mọc san sát dưới chân chung cư, cuộc đua giữ khách nóng lên

Kinh tế
13/11/2026 09:53

Các chuỗi bán lẻ dược phẩm liên tục mở rộng mạng lưới, gia tăng sức ép cạnh tranh trên thị trường. Hàng chục nghìn nhà thuốc tư nhân đứng trước nguy cơ bị thu hẹp, buộc p...

'Lúc khó khăn, doanh nghiệp giảm được 1 đồng chi phí cũng quý'

Kinh tế
13/11/2026 09:51

Đó là nhận định của lãnh đạo Tập đoàn Quốc tế Mỹ Việt khi đề cập đến chuyện giá điện giảm 2%, lãi vay hạ và thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%, giúp doanh nghiệp giảm ...

Vietlott vừa tìm thấy tấm vé trúng độc đắc hơn 25,9 tỷ đồng

Kinh tế
13/11/2026 09:50

Vietlott vừa tìm được 1 tấm vé trúng giải độc đắc trị giá hơn 25,9 tỷ đồng của loại hình xổ số tự chọn Lotto 5/35 ở kỳ quay diễn ra vào đêm qua.

Những nhóm hàng xuất khẩu được kỳ vọng bứt phá trong năm 2027

Kinh tế
10/11/2026 10:09

Xuất khẩu của Việt Nam được dự báo tiếp tục có nhiều cơ hội tăng trưởng trong năm 2027. Gỗ và sản phẩm gỗ, vật liệu xây dựng, nông sản - thực phẩm, hàng tiêu dùng và năng...