Startup bị vợ ra tối hậu thư: Muốn giữ mái ấm, phải dừng phát triển thiết bị bay
30/10/2026 09:58
Để hiện thực hóa giấc mơ 10 tỷ USD, kinh tế tầm thấp cần cú hích thể chế mạnh mẽ nhằm cởi trói cho startup, đưa công nghệ từ bay thử nghiệm vào thương trường.
Tại phiên thảo luận Các ngành kinh tế mới: Khai thác tiềm năng kinh tế tầm thấp, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026, bà Bùi Minh Phương, Viện phó Viện Phát triển Không gian tầm thấp (VASA), cho biết thị trường thiết bị bay không người lái (UAV) tại Việt Nam được dự báo có thể chạm mốc 10 tỷ USD vào năm 2035 và hướng tới tỷ lệ nội địa hóa 85% vào năm 2045. Thực tế cũng ghi nhận bước tiến tự phát đầy ấn tượng với hơn 3.000 drone nông nghiệp đang hoạt động hiệu quả tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Toàn cảnh phiên thảo luận chiều 27/10. Ảnh: Phước Sáng
Thế nhưng, đằng sau bức tranh thị trường ngàn tỷ ấy lại là một thực tế sinh tồn khốc liệt. Dù nhấn mạnh nền kinh tế tầm thấp rất tiềm năng nhưng bà Nguyễn Thị Hải Hằng, Phó Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp, nguyên Giám đốc Học viện Hàng không Việt Nam, đã chia sẻ một câu chuyện của một người sáng lập một startup công nghệ bị vợ đặt trước lựa chọn nghiệt ngã - phải dừng làm UAV nếu muốn giữ gìn mái ấm gia đình. Điều này cho thấy kinh tế tầm thấp vẫn nhiều rào cản.
Theo các chuyên gia, nút thắt “cơm áo không đùa với công nghệ” của các startup xuất phát từ nút thắt thể chế, đặc biệt là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Bà Hằng cho rằng nhiều đợt thử nghiệm gần đây mới dừng ở mức “trình diễn công nghệ”. Khi các ứng dụng bay chỉ phục vụ mục đích biểu diễn, chưa có hành lang pháp lý cho phép thương mại hóa dịch vụ, doanh nghiệp khó tạo nguồn thu và dễ rơi vào tình trạng cạn kiệt nguồn lực trước khi có thể sinh lợi.
Để thương mại hóa bền vững, lãnh đạo Liên minh Kinh tế tầm thấp nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi: thiết bị bay không người lái phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn tương đương hàng không dân dụng.
Bà Nguyễn Thị Hải Hằng, Phó Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp (giữa) chia sẻ tại phiên thảo luận về chủ đề kinh tế tầm thấp. Ảnh: Phước Sáng
Thừa nhận rào cản này, ông Nguyễn Văn Thoát, đại diện Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ KH-CN), cho biết Việt Nam hiện chưa có luật riêng cho không gian tầm thấp.
Để tháo gỡ các vướng mắc, ông Thoát cho biết Bộ KH-CN đang xây dựng chương trình hành động triển khai Kết luận 99 của Bộ Chính trị. Theo đó, tư duy quản lý sẽ chuyển sang phân loại rủi ro: hoạt động có nguy cơ cao được kiểm soát chặt, hoạt động đơn giản được nới lỏng. Đồng thời, Bộ sẽ xây dựng hệ thống quản trị bay thời gian thực (UTM), công nhận các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế nhằm rút ngắn thời gian cấp phép thử nghiệm sandbox.
Đáng chú ý, ông Thoát cho rằng Nhà nước cần tiên phong làm “khách hàng đầu tiên” thông qua đặt hàng các dịch vụ công như giám sát giao thông, cảnh báo cháy rừng, cứu hộ cứu nạn để nuôi dưỡng doanh nghiệp nội địa.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, kinh tế tầm thấp chỉ có thể phát triển bền vững khi có thể chế minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng để doanh nghiệp khẳng định năng lực bằng giá trị thương mại, thay vì mất nhiều thời gian chờ cấp phép cho từng chuyến bay thử nghiệm.
Chi hàng trăm triệu đồng mỗi tháng thuê mặt bằng ở trung tâm phố lớn, không ít chuỗi cà phê chấp nhận thua lỗ để làm đẹp quy mô và chốt thương vụ chuyển nhượng hàng trăm ...
Giá xăng dầu hôm nay (20/11) trên thị trường quốc tế tăng nhẹ do những lo ngại về an ninh nguồn cung. Trong nước, giá xăng dầu được điều chỉnh giảm từ chiều qua, giá xăng...
Nhờ có điện phục vụ hệ thống tưới tự động, cảm biến và nhà kính, nhiều nông hộ ở phường Lang Biang (Lâm Đồng) có điều kiện chuyển sang sản xuất nông nghiệp công nghệ cao....
Giá vàng và nhiều loại hàng hóa, tài sản tài chính chịu sức ép lớn khi đồng USD tăng vọt, lợi suất trái phiếu Mỹ leo cao và giới đầu tư đặt cược Fed sẽ tăng lãi suất thêm...
Việc giảm giá điện, xăng dầu không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa th...
Các chuỗi bán lẻ dược phẩm liên tục mở rộng mạng lưới, gia tăng sức ép cạnh tranh trên thị trường. Hàng chục nghìn nhà thuốc tư nhân đứng trước nguy cơ bị thu hẹp, buộc p...
Đó là nhận định của lãnh đạo Tập đoàn Quốc tế Mỹ Việt khi đề cập đến chuyện giá điện giảm 2%, lãi vay hạ và thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%, giúp doanh nghiệp giảm ...
Xuất khẩu của Việt Nam được dự báo tiếp tục có nhiều cơ hội tăng trưởng trong năm 2027. Gỗ và sản phẩm gỗ, vật liệu xây dựng, nông sản - thực phẩm, hàng tiêu dùng và năng...