Cùng với tăng trưởng thương mại, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Nổi lên là tình trạng vận chuyển trái phép vàng, dầu diesel trên tuyến biên giới miền Trung giáp Lào và tuyến đường sông Tây Nam giáp Campuchia; vận chuyển hàng cấm như vảy tê tê, thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc trên tuyến biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc.

Tuyến biển tiếp tục chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất với 1.237 vụ trên tổng số 2.152 vụ được phát hiện, bắt giữ và xử lý, chiếm 57,5%, tăng 75,9% so với cùng kỳ năm trước. Vi phạm chủ yếu tập trung tại các cảng biển lớn như Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép, Đà Nẵng… với các hành vi nhập khẩu hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, vi phạm quyền sở hữu công nghiệp hoặc nhập khẩu hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép nhưng không có giấy phép.

Trên tuyến đường sông khu vực biên giới Campuchia, nổi lên tình trạng vận chuyển trái phép dầu diesel được ngụy trang trên các ghe, thuyền chở rau củ quả.

Tuyến đường bộ ghi nhận 597 vụ vi phạm, chiếm 27,7% tổng số vụ, tăng 32,1% so với cùng kỳ năm 2025. Các vụ việc tập trung tại tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi thương mại và ưu đãi cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa.

Đáng chú ý, hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép đường kính trắng, ma túy, hàng giả mạo nhãn hiệu vẫn diễn biến phức tạp trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào. Trong khi đó, tại khu vực biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc, tình trạng vận chuyển thực phẩm đông lạnh không có chứng từ hợp pháp có chiều hướng gia tăng.

Một số vụ việc điển hình gồm: vận chuyển trái phép 400 lít dầu diesel được cất giấu trên xe đầu kéo xuất sang Lào tại cửa khẩu quốc tế Lao Bảo; bắt giữ 1.400 lít dầu diesel ngụy trang trong lô hàng bia xuất khẩu tại cửa khẩu quốc tế La Lay; phát hiện 2.400 viên ma túy tổng hợp giấu trong các hộp sữa vận chuyển từ Lào về Việt Nam qua cửa khẩu Lao Bảo; thu giữ 59,2 kg vảy tê tê tại Cao Bằng và 84 bình khí N2O tại cửa khẩu Hoành Mô.

Trên tuyến hàng không, lực lượng Hải quan phát hiện và xử lý 107 vụ vi phạm, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm trước, với trị giá hàng hóa vi phạm ước khoảng 16,7 tỷ đồng. Các vụ việc chủ yếu tập trung tại sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng.

Đối với tuyến chuyển phát nhanh, bưu điện, cơ quan Hải quan phát hiện và xử lý 190 vụ, tăng 150% so với cùng kỳ năm 2025, với trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 158,2 tỷ đồng. Điển hình là các vụ vận chuyển 5 kg cocaine giấu trong viên nang qua đường hàng không từ Thái Lan về Việt Nam; 5,4 kg cần sa giấu trong túi tôm khô xuất khẩu sang Đài Loan và 13,7 kg ketamine từ Đức về Việt Nam.

Trước diễn biến trên, Cục Hải quan đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường kiểm soát chống buôn lậu đối với các mặt hàng xăng dầu, vàng, ma túy; đồng thời cảnh báo thủ đoạn cất giấu, vận chuyển cocaine qua tuyến hàng không và tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho các đơn vị địa phương.

Trong vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả của Bộ Tài chính, Cục Hải quan cũng đã tham mưu ban hành quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo; báo cáo kết quả cao điểm chống buôn lậu dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán năm 2026; đồng thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ về công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Từ ngày 15/3 đến 14/4, lực lượng Hải quan phát hiện, bắt giữ và xử lý 2.152 vụ vi phạm, tăng 61,8% so với cùng kỳ năm trước; trị giá hàng hóa vi phạm ước đạt 1.720 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan chuyển khởi tố 15 vụ, tăng 25%, số thu nộp ngân sách đạt 76,2 tỷ đồng.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/4/2026, toàn ngành hải quan phát hiện, bắt giữ và xử lý 7.029 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa vi phạm ước đạt 6.486,8 tỷ đồng; khởi tố 4 vụ, chuyển khởi tố 43 vụ, thu nộp ngân sách 277,5 tỷ đồng.

Về phòng, chống ma túy, từ ngày 15/3 đến 14/4/2026, lực lượng hải quan chủ trì, phối hợp với Công an và Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 17 vụ với 23 đối tượng, thu giữ khoảng 62,7 kg ma túy các loại, gồm heroin, cocaine, ketamine, cần sa và ma túy tổng hợp.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/4/2026, toàn ngành hải quan đã phát hiện, bắt giữ 63 vụ với 81 đối tượng, thu giữ khoảng 306,7 kg ma túy các loại.