Huyền tích quẻ bói của vua Trần Nhân Tông trong hang động cổ ở Ninh Bình
13/11/2026 10:08
Ẩn sâu giữa núi đá Ninh Bình, Hang Bói không chỉ lưu giữ dấu tích cư trú của người tiền sử hơn 12.000 năm trước mà còn gắn với huyền tích vua Trần Nhân Tông gieo quẻ bói, báo hiệu chiến thắng quân Nguyên - Mông năm 1285.
Hang Bói thuộc Khu du lịch văn hóa Thung Ui, phường Tây Hoa Lư (Ninh Bình), là di chỉ khảo cổ ghi dấu sự cư trú của người tiền sử cách đây hơn 12.000 năm trong Quần thể danh thắng Tràng An.
Hang Bói thuộc Khu du lịch văn hóa Thung Ui nằm ở thung lũng Mộc Hoàn được bao bọc bởi những dãy núi đá.
Để đến Hang Bói nằm sâu trong lòng núi, du khách phải đi bộ vượt qua quãng đường khoảng 1km men theo sườn núi qua những bậc đá. Hang có chiều sâu khoảng 70m, rộng 30-50m và có diện tích 500-700m2. Bên trong gồm các khu vực có kích thước khác nhau, sở hữu hệ thống thạch nhũ đủ loại hình thù cùng các măng đá được hình thành qua quá trình kiến tạo tự nhiên kéo dài hàng triệu năm.
Hang là di chỉ khảo cổ ghi dấu sự cư trú của người tiền sử cách đây hơn 12.000 năm.
Cái tên Hang Bói mang nhiều dấu tích lịch sử, văn hóa độc đáo được người dân địa phương lưu truyền đến ngày nay. Tương truyền, trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (năm 1285), vua Trần Nhân Tông cùng quân sĩ từng di chuyển từ Hành cung Vũ Lâm qua vùng núi này.
Khi phát hiện một hang động có mái đá rộng, thuận tiện nghỉ chân, vua đã gieo quẻ bói để định hướng hành quân. Quẻ bói báo hiệu thắng lợi và về sau, để ghi nhớ câu chuyện ấy, người dân gọi nơi đây là Hang Bói (hay Thung Bói).
Cái tên Hang Bói tương truyền liên quan đến vua Trần Nhân Tông gieo quẻ bói tại đây trong lần hành quân.
Dấu tích cư trú của người tiền sử tại Hang Bói được phát hiện từ năm 2002. Đến năm 2007, các nhà khoa học Việt Nam và Đại học Cambridge (Vương quốc Anh) đã tiến hành nghiên cứu, khai quật di chỉ. Những phát hiện về công cụ đá, vỏ nhuyễn thể và các dấu tích sinh hoạt cho thấy sự hiện diện của con người tại đây từ thời đại Đá mới (hơn 12.000 năm trước).
Nơi đây, hoạt động du lịch luôn gắn liền với việc bảo vệ di sản, văn hóa khảo cổ.
Tại khu vực cửa hang có những lớp vỏ nhuyễn thể tích tụ qua thời gian - dấu tích gắn liền với đời sống sinh hoạt của cư dân tiền sử. Theo các tài liệu nghiên cứu, những vỏ ốc này có niên đại hàng chục nghìn năm, hé mở cách người cổ đại tìm kiếm thức ăn, thích nghi và tồn tại.
Lớp vỏ nhuyễn thể tích tụ qua thời gian, dấu tích gắn liền với đời sống sinh hoạt của cư dân tiền sử.
Ông Phùng Thế Quỳnh, Giám đốc Vận hành Khu du lịch văn hóa Thung Ui cho biết, việc đưa Hang Bói vào khai thác nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, mang đến những trải nghiệm mới; đồng thời giới thiệu sâu hơn các giá trị đặc sắc về thiên nhiên, lịch sử, văn hóa và khảo cổ học của vùng đất Tràng An.
Cũng theo ông Quỳnh, hoạt động du lịch luôn gắn liền với việc bảo vệ di sản, gìn giữ môi trường tự nhiên và cảnh quan, hướng tới phát triển du lịch bền vững.
Hệ thống nhũ đá trong hang được hình thành qua quá trình kiến tạo tự nhiên kéo dài hàng triệu năm.
Sản phẩm du lịch mới này không chỉ làm phong phú thêm hành trình khám phá của du khách mà còn tạo cơ hội giới thiệu những dấu tích khảo cổ có giá trị, góp phần làm rõ chiều sâu lịch sử, văn hóa của vùng đất Cố đô.
Những giá trị này tạo cơ sở để kết nối nghiên cứu khảo cổ với hoạt động giáo dục, trải nghiệm và giới thiệu di sản đến công chúng.
Nhũ đá mang nhiều hình thù khác nhau.
Hành trình khám phá Hang Bói càng trở nên hấp dẫn khi được kết nối với không gian văn hóa Mường tại Thung Ui. Đến đây, du khách không chỉ được thưởng ngoạn cảnh quan mà còn có cơ hội hòa mình vào những hoạt động văn hóa dân gian như nhảy sạp, ném còn, đánh mảng, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu phong tục, tập quán của đồng bào Mường.
Khám phá Hang Bói sẽ là điểm du lịch mang đến trải nghiệm mới ở Ninh Bình.
Trong định hướng phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, sinh thái và trải nghiệm của vùng đất Ninh Bình, Hang Bói được kỳ vọng sẽ góp thêm một điểm nhấn riêng biệt, mở rộng không gian khám phá và gia tăng sức hấp dẫn cho vùng đất di sản.
Mang vẻ đẹp kỳ vĩ, nguyên sơ của hệ thống nhũ đá khiến du khách nao lòng.
Hang có diện tích 500-700 m2 và được chia thành các khu vực có kích thước khác nhau.
Nơi đây kết nối giữa nghiên cứu khảo cổ với hoạt động giáo dục, trải nghiệm và giới thiệu di sản đến công chúng.
Được nuôi từ nguồn nước suối sạch, ăn thức ăn tự nhiên, sản vật này ở xã Vân Sơn (Phú Thọ) gây ấn tượng bởi thịt săn chắc, dai và có vị ngọt thơm.
Sản vật càng nuôi lâu,...
Từng cùng nhau đi qua hơn 50 quốc gia, vợ chồng Marissa Goldstein và Adam vẫn chọn Việt Nam làm nơi gắn bó lâu dài. Từ chuyến đi dự định kéo dài 3 tháng, cặp đôi cùng 4 c...
Thành phố Huế vừa ban hành 3 quyết định giảm phí tham quan di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế đối với khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách MICE và ...
Lonely Planet đưa Đà Nẵng và Hội An vào danh sách 26 điểm đến đáng ghé thăm nhất châu Á năm 2027 nhờ sức hút cảnh quan, di sản và trải nghiệm văn hóa đặc sắc.
Quán bánh ướt đèn dầu ở TPHCM được cho đã ngoài 50 tuổi, luôn đông khách. Mỗi tối, dù chưa đến giờ mở bán, nhiều người đã đến xếp hàng chờ mua.
Quán “bánh ướt đèn dầu”
Ẩn sâu giữa núi đá Ninh Bình, Hang Bói không chỉ lưu giữ dấu tích cư trú của người tiền sử hơn 12.000 năm trước mà còn gắn với huyền tích vua Trần Nhân Tông gieo quẻ bói,...
Không chỉ gây ấn tượng với những gian hàng mộc mạc làm từ tre nứa, khu chợ nằm giữa cù lao miền Tây còn hút khách bởi nhiều món ăn ngon và trải nghiệm văn hóa miệt vườn.
...